Nisan, 2007 için arşiv

Nekropsi

Yayınlandı: 16 Nisan 2007 Pazartesi / etnik, indie, progressive, psychedelic, psychedelic folk, yerli

afis4-3i.jpg

On yılda bir çıkan albümleriyle, 19 Nisan’da, Nefes Bar‘da bir konserleri olacak. (Düzenleyen Dede Organizasyon [Ankara Psychedelic]). Yeni albümlerinin piyasaya çıkmasından beri zaten kendileri hakkında bir şeyler yazmak istiyordum. Hızlanmış oldu, iyi oldu.

Nekropsi, 1989 yılında İstanbul’da kuruldu. İlk kurulduğunda adı Necropsy idi. 1992’de kaydettikleri demo-albüm Speed Lessons Part I de bu ismi kullandılar. “Kadıköylü gençlerin yetenek gösterisi” olarak tanımlanan demo, o yılların asi gençlik müzik türü olan speed metal /trash tarzındaydı. Speed Lessons Part I, hem posta yoluyla, hem de yerel müzik marketlerde toplam 700 kopya sattı.

İnternetten her türlü bilgiye pat diye ulaşılamadığı, benim altımda kısa bir don olduğu ve de grup o zamanlar oldukça yerel olduğu için bu demoyu hiç dinlemedim. Hadi bugüne geldik, yazmadan önce dinleyeyim dedim. Yine bulamadım. Bu nedenle bu demo hakkında yorum yapamayacağım. Yalnız içindeki şarkıların isimlerini, bu kaynaktan öğrendiğim kadarıyla, paylaşabilirim tabi: The Pure, Honest Mind, Make me Melieve (?) ve Why Dodrums.

Grubun ilk kadrosu şöyleydi: Vokalde Cem Ömeroğlu, davulda Cevdet Erek, gitarda Erem Tanyeri ve basta Umut Gürbüz. Zamanla gitara Tolga Yenilmez, basa Cenk Turanlı geçti. Böylece Nekropsi, bütün elemanlarımızın isimleri ‘C’ harfiyle başlasın hayaline sadece bir adam uzakta bir duruma geldi. Üçüncü albümde Tolga’yı görmezseniz şaşırmayın, ehe.

Nekropsi, tıbbi/adli vb. bir terim olan necropsy‘den geliyor. En kısa ve bodoslama anlatımıyla nekropsi, bildiğimiz otopsi demek. Yalnız nekropsi, hayvanlar üzerinde uygulanıyor. Sözcüğün eski Yunanca tam karşılığı ise “ceset /ölü beden görmek”. 90’ların metal müziğinin ölüm, ceset, kan sevdalısı çocuklarının koyacakları türden bir isim. Ama şu anda grup, benim kafamdaki Nekropsi sözcüğüne çok güzel anlamlar yüklemiş durumda.

Speed Lessons Part I‘ın üzerinden dört yıl geçti. 1996’dayız. Ada Müzik‘in desteğiyle grubun ilk resmi albümü “Mi Kubbesi” piyasaya çıktı. Bu ismin hikayesi ise şöyle: Albümün tamamlanmasına yakın Cevdet Erek, kapak için küçük bir öykü yazıyor. Öyküde, bir grup insan bir sabah uyanıyor ve kendilerini dev bir kubbenin altında buluyor. Bir yerlerden de, çok yüksek seste bir ‘mi’ sesi geliyor. Herkes bu sesin kaynağını bulmak ve onu susturmak için elinden geleni yapıyor. Yalnız fark ediyorlar ki, bu ses arada sırada kesildiğinde, kubbe de ortadan kayboluyor ve bunlar boşlukta öylece kalakalıyorlar. Buradan, bu sürekli bir biçimde devam eden ‘mi’ sesinin bir şekilde, hem kubbenin hem de kendilerinin varlığıyla sıkı bir ilişkisi olduğunu keşfediyorlar. Ve sonunda ‘mi’nin kaynağını buluyorlar: Kendileri!
(Kaynak, Cevdet Erek’in buradaki röportajı. Umarım doğru anlatabilmişimdir.)

Mi Kubbesi‘yle Nekropsi– Speed Lessons’ın tarzından uzakta- etnik, psychedelic, progressive olarak adlandırabileceğimiz bir aleme kaydı. Yalnız, sert altyapıları grubun, aynı tarzı icra eden gruplardan (ki o ara sayıları fazla değildir eminim) farklılaşmasını sağladı. Öyle ki, çoğu enstrümental olan şarkıları dinlerken, bir dönemin asi gençlerini oldukça etkileyen metal müziğin, ülkem haritasının renklerinden biri olarak eklendiğini hissediyorsunuz. Belki de önceden çok sert olduklarını bilince böyle bir şey hissetmeniz gerektiğini hissediyorsunuzdur, bilemeyeceğim artık. Velhasıl Nekropsi, kelimenin tam anlamıyla ‘acayip’ bir grup. Batının deneysel -progressive etkileri onlarda; doğudan Fars – Arap, Türk ezgileri onlarda; güzel güzel devam ederken hop oraya hop buraya zıplayan şarkılar onlarda… Padişahın, sabaha kadar soyup soyup tenine ulaşamadığı masal prensesi gibi.

Nekropsi, 1998’de, Robert Plant ve Jimmy Page‘in bulunduğu mini Led Zeppelin İstanbul konserinde, alt grup olarak sahneye çıktı. Arada eminim başka konserleri de olmuştur ama benim bildiğim 2005’te ODTÜ MT Müzik Günleri’nde sahneye çıktığı.

Aradan yıllar geçiyor fekat Nekropsi yeni bir albümle ilgili tek bir sinyal vermiyordu. Bir ara grubun dağıldığı söylentileri dolaştı ortalıkta. Halbuki Nekropsi bir organizmaydı, dağılamazdı. Olsa olsa uzuvlarından bazıları askere filan giderdi, ama mutlaka geri dönerdi.

Yeni albüme geçmeden Mi Kubbesi’nden bir şarkı dinleyelim: Çarşı

Sayı 2: On Yılda Bir Çıkarm_081657b77f98d42dcedcf8b6ccf201bb.jpg

Bu albümü henüz edinemedim. Hakkında okuduğum yazılardan, eski Nekropsi hayranlarının bu albümle pek hoşlaşmadığı yönünde bir izlenim edindim. En iyisi bilen birini dinlemek:

(11.03.2007 Hilmi Tezgör, Radikal.)

“Albümün gün ışığına çıkan ilk şarkısı, Papa’nın Türkiye ziyaretinin kesinleşmesinden önce yazılmış olan ‘Die Neue Papa’ idi. Dans ritimleri ve melodisiyle, bir kere dinlenmesi bile akılda kalmaya yeten şarkı, yıllar sonra bu albümün hafızalardaki sembolü olacak. Belçikalı grup Front 242 ya da Alman üçlü Deutsch Amerikanische Freundschaft gibi endüstriyel-dans gruplarını da andırıyor ‘Die Neue Papa.’ Lakin albümün ilk şarkısı, “Gelmekte olan devrim halka yavaşa yavaş sevdiriliyordu” diye başlayan ve Latin alfabesine geçişi kendine has bir tarzda anlatan ‘Harf Devrimi’. Beste özellikle gitar ve davullarıyla dikkat çekici. Şu an okuduğunuz gazetede çıkan üç haber başlığından oluşturulan kolajla dile gelen ‘Erciyes Şokta’, Nekropsi’nin ‘progressive’ damarını hissettiren harika bir şarkı. Grubun dinleyicileri ‘Foklar’ şarkısıyla ise 10 yıl öncesine gidecek ve ‘Mi Kubbesi’nin ikinci şarkısı ‘Fok’u hatırlayacaklar: “Halklar toparlanın/Derhal yakınlaşın…” ‘Baba’ isimli şarkıda aslında albümün bütününe hakim olan sadelik var ama dinlendikçe bu sadeliğin hiç de sığ olmadığı ortaya çıkıyor. Albümün gizli mücevheri ise bence ‘Ebo’. Brenna McCrimmon, Sumru Ağıryürüyen ve Güzin Yenilmez gibi konukların birkaç dizelik vokalleri dışında son derece atmosferik, hüzünlü, şahane bir enstrümantal ‘Ebo’. Kapanışta ise sadece ‘Bağlama’ ve zil var, vokal yok. Önemli bir bilgi daha: Kurban grubundan tanıdığımız Kerem Tüzün bu albümde Nekropsi’nin kadrosunda yer alıyor.”

Sayı 2: On Yılda Bir Çıkar‘dan iki şarkıyı (Harf Devrimi ve Erciyes Şokta), grubun Myspace sayfasından dinleyebilirsiniz.

Birkaç yıl önce bir arkadaşımın albümünü getirip ısrarla dinletmesi sonucu- biraz geç de olsa- farkına vardığım Nekropsi, ‘yeni kapılar açan’ her grup gibi şimdiden efsane olmuş durumda. Yeni albümü veya gelecektekileri bilmiyorum ama, Nekropsi‘nin müziğe yaklaşımı böyle yenilikçi olduğu sürece öyle de kalmaya devam edecek gibi görünüyor.

Sonradan notlar (26 Nisan 07):

İkinci albüm sonunda elimde. Dost’a sorduğumda kalmadığını söylemişlerdi. İki gün sonra ise doğumgünü hediyem olarak elimdeydi! (Teşekkürler Erkut.) Albümün ismi bahsettiğim gibi “Sayı 2: On yılda Bir Çıkar” değil. Sadece Nekropsi. O başlığı sanırım tanıtım faaliyetlerinde kullanıyorlar. Ayrıca Hilmi Tezgör‘ün bahsettiği gibi, bu albümün baslarını Cenk Turanlı yerine Kurban‘dan tanıdığımız Kerem Tüzün çalmış. (Kerem Tüzün’ün bas gitarda gerçekten sağlam bir ‘tarz’ı var. Dinlerken onun çaldığını hissediyorsunuz.)

Albüme gelince… Genel kanım gayet olumlu. Mi Kubbesi‘ni çok seven biri olarak bu albümü de beğendim. Yalnız, aradan geçen on yılda birçok şeyin değişmiş olduğunu da söylemek gerek. İki albümü karşılaştırmak gerekirse, en başta göze çarpan vokallerin varlığı. Ancak vokalin hemen her şarkıda geride tutulmuş olması ve sözlerin müziğin tamamlayıcısı olarak kullanılması dolayısıyla bu durum, yeni albümü yorumlarken benim için çok belirleyici değil.

İkincisi, yeni albümde, Mi Kubbesi‘ne göre ‘folk’tan uzaklaşmış, Doğu ezgilerini daha az kullanan bir Nekropsi var karşımızda. Albümün biraz puan kaybettiren özelliği belki de bu olmuştur. Ayrıca, CD’yi takıp da dinlemeye başladığınızda kulakta ilk hissedilen hava 9o’ların deneysel müzik havası oluyor. Son olarak, birçok şarkının altında duyulan davul-gitar ritmi birbirine çok benzer olduğu için dakikalar süren bir tek şarkı dinlediğinizi düşünüyorsunuz. Hani King Crimson vb. grupların, uzun uzun sürüp de genelinde birkaç ayrıntı ortak paydayla birleştirilmiş şarkıları vardır ya, onlar gibi. Kötü mü? Bence hiç de değil. Hepsi de aynı delilikte. Kolay dinlenir olsun diye bütün bir şarkıyı bölmüş de olabilirler hakikaten.

Albüm kapağı Mi Kubbesi‘ne göre oldukça iyi bence. Zira Mi Kubbesi‘nin kapağı bana hep sanki korsan CD almışım da renkli fotokopi çektirmişim gibi gelirdi. Üçe katlanmış kartondan oluşan kapak ve metinlerin tasarımı Cevdet Erek‘e ait. Kapak fotoğrafı ise 1987 yılından bir Rumeli Hisarı manzarası, Aysel Erek‘ten. CD üzeri ise bilerek Mi Kubbesi‘ne benzetilmiş gibi. Siyah zemin üzerinde daire oluşturacak şekilde şarkı isimleri yazılmış. On yılda bir albüm çıkarınca millet unutmuştur diye düşünmüşlerdir, ehe.

Benim genel görüşüm albümün ‘hiç de fena olmadığı’ yönünde. 1993-2006 yılları arasında yazılmış şarkılardan oluşan ikinci albümüyle Nekropsi‘nin, hayranlarını hayal kırıklığına uğrattığını düşünmüyorum. Bir de o konserler var ki, of of! 19 Nisan Nefes konseri yorumlarımı yandaki başka bölümünden veya buraya tıklayarak okuyabilirsiniz. (Yakında)

Reklamlar

At the Drive-In

Yayınlandı: 8 Nisan 2007 Pazar / alternatif, indie, post punk, punk rock, rock, yabancı

Bir yerde Mars Volta için ‘en çok bilinen bilinmeyen grup’ diye bir yorum okumuş ve çok doğru bulmuştum. Hakkındaki bilgim fena seviyede olmayan Mars Volta‘yı yazma planları yaparken, kulağıma At the Drive-In (ATD-I) kaçtı. En çok bilinen bilinmeyen grup Mars Volta‘nın beşiğini oluşturan bu efsane grubu yazarken oldukça zorlanacağım sanırım. Kısa ömrü biyografisini kolaylaştırır demeyin, konsantre meyve suyu gibiler. Su katılmamış bir müzik ruhuyla karşı karşıyayız, hazır olun!

At the Drive-In‘in kuruluş öyküsü Texas – El Paso’da geçiyor. Cedric Bixler-Zavala (vokal), okuldayken katıldığı iki gruptan da kovulunca, arkadaşı Jim Ward (gitar) ile birlikte yeni bir grup kurmaya karar verdi. Bu arada Omar Rodriguez (gitar) ve Paul Hinojos (bas) da bir grup kurmuş, death metal tarzında takılıyorlardı. 1993’te bu iki grup, yanlarına bir de davulcu alarak At the Drive-In‘i oluşturdu. Bir ara bir eleman değişikliğiyle son halleri, davulda Lübnan kökenli Tony Hajjar‘lı idi. (Aşağıdaki fotoğrafta, Mars Volta’dan bildiğimiz, Afro saçlarıyla ünlü ikili Omar-solda ve Cedric görülüyor. Sanki ders arasında sigara içmeye koridora çıkmışlar gibi, ehe.)

At the Drive-In müziği, bir sıcak iklim- hayat güzel müziği değil. Yalnız,mars-voltatüm parçalarında göze çarpan bir güneylilik var. ATD-I’yi farklı yapan da zaten, kuzeyin bireysel-gri dünyasında, güneyin güneşli ritimlerini kullanmış olması. Cedric’in şarkı sözlerine ‘anlatan’ olarak değil de ‘müziğe uyum sağlayan’ bir ses unsuru olarak yaklaşması sayesinde de müziğin bütünlüğü hiçbir parçada bozulmuyor. İki gitarın birbirinden bu kadar alakasız takılıp da, bir bütünün parçaları olarak kulağa varması da pek sık rastlanan bir şey değildir eminim. Bunun için, her bir elemanın çok sağlam bir müzikal ve kültürel altyapıya sahip olması gerekir. Hepsi koç bunların, koç!

Okuduğum birçok ATD-I makalesinde, grup elemanlarının Teksas’tan, özellikle El Paso’dan olması müzik eleştirmenlerini oldukça şaşırtmış gibiydi. Elemanların farklı kültürlerden gelmiş olmasını müziğin orijinalliğine; El Paso gibi bir yerden böyle bir grubun çıkmasını ise dehalarına bağlıyorlar daha çok. Halbuki ben, ana akımın geçtiği yere coğrafya ve kültür olarak uzak olan şehirlerden çok daha özgün müzikler ortaya çıkabileceğini düşünüyorum. Hatta, burada yayınladığım Nine Inch Nails yazısı için araştırma yaparken, Trent Reznor‘ın uçsuz bucaksız mısır tarlalarından başka bir şeyin olmadığı minik bir şehirde doğup büyümesi beni hiç şaşırtmamıştı. Yani, küçük şehirlerden çıkan müzisyenler için kafamdaki cümlenin bağlacı ‘için’ olmasa bile, ‘rağmen’ değil. Bu konuyu daha sonra, başka yazılara bırakıyor ve At the Drive-In’e devam ediyorum.

Kuruluşlarından bir yıl sonra, 1994’te At the Drive-In, ilk stüdyo kaydı olan, üç şarkılık Hell Paso‘yu çıkarttı. İlk konserini sadece dokuz -şanslı- kişiye veren ATD-I, toplam 2000 millik Teksas turnesini de bu kayıttan sonra gerçekleştirdi.

Aslında ATD-I, 2001 yılındaki dağılmalarına kadar toplam beş tane albüm piyasaya sürdü ama bunların dışında ona yakın single, EP filan da üretti. (Bu terimlerle birlikte vinyl denen şeyi de biraz öğrendim.) İşte Hell Paso da bu albüm sayılmayan kayıtlardan biri. Alfaro Vive, Carajo! ise, ki adı galiba 80lerde bazı radikal değişiklikler için ayaklanan Güney Amerikalı bir topluluktan geliyor, 1995 yılında dört şarkıdan oluşan ve yine albüm sayılmayanlar familyasından bir vinyl idi. (Bu iki kayıt piyasada bulunmuyor tahmin edersiniz. Yalnız, Alfaro Vive, Carajo! gitarist Jim Ward tarafından CD formatından tekrar piyasaya sürülmüş, meraklılarına duyurulur.) Bu iki kayıt arasında, normal bir grubun yapabileceğinden çok daha fazla serpilip büyüyen grubumuz, artan hayran kitlesinin farkında olarak 81 model bir Ford Ecoline aldı ve 42 günde 10.000 mil gezecekleri bir ABD turnesine çıktı.

1996’da, yapımı için sadece 600$ harcadıkları ilk ATD-I albümü Acrobatic Tenenement piyasadaydı. Her olayı turne yapmak için bahane eden At the Drive-In, Şubat-Haziran 1997 boyunca, 100 gün ve 24.000 mil sürecek bir ABD konser-turuna daha çıktı. Belli ki, bu turneler onların ilham perisiydi. Zira, aynı yılın Eylül ayında altı şarkılık CD-EP El Gran Orgo piyasaya çıktı. Bu albümden Fahrenheit ve Picket Fence Cartel, 2005 yılındaki toplama albüm This Station is Non-Operational‘da yer aldı. Bu albümün ilk şarkısı olan Fahrenheit, ilk gitar vuruşundan itibaren beni oturduğum yerden kaldırmış, nakarat bölümünün melodisi kalbime kalbime vurmuştur, şiddetle tavsiye ederim.

At_the_Drive_In_-_Vaya_coverEl Gran Orgo‘dan itibaren daha melodik bir altyapıya kavuşan ATD-I, 1998’de In/Casino/Out ve 1999’da Vaya albümleriyle de, yenilikçi karakterini terketmeden, bu yoğun duygusal (emo) tarzını ilerletti. Bu albümlerden Metronome Arthritis ve Napolean Solo, az önce bahsettiğim toplama albümde de yer alan, ağır tempolu, ağır etkili parçalardan. In/Casino/Out albümü, plak şirketleriyle olan anlaşmazlıklar yüzünden, At the Drive-In’e ‘abi, bu iş olmayacak sanırsam, albüm çıkarmayalım artık, gezelim yine’ dedirtiyordu ki, aslen pop/punk tarzında gruplarla ilgilenen Fearless Record gruba hayranlığından her iki albümü de kendi bünyesinden çıkardı.

At the Drive-In‘in en çok bilinen albümü en son albümü Relationship of Command oldu. Grand Royal etiketiyle piyasaya çıkan bu albümde, özellikle One Armed Scissor, grubu haklı ününe kavuşturan (ki zannederim bu kadarını istemiyorlardı) şarkı oldu. Klibini izleyelim hemen:

At the Drive-In 2001 yılında, en popüler oldukları zamanda, dağıldı. Bu konuda çeşitli açıklamalar ve tabi ki. Ama benim, okuduklarımdan çıkardığım genel sonuç, yaptıkları müziğin duygusal yoğunluğunun uzun süreli birlikteliği kaldıramamasıdır.

At the Drive-In’in bittiğini zannedenler, yanıldıklarını hemen anladılar. Zira, kendisinin iki tane olgun çocuğu oldu: Mars Volta (dinle) ve Sparta (dinle). Mars Volta, Omar ve Cedric’le birlikte daha çok progressive- deneysel bir yol izlerken, Jim Ward önderliğinde kurulan Sparta (solda) ise alternatif rock- punk rock tarzından karar kıldı.

At the Drive-In’in neredeyse kuruluşuyla birlikte hayata geçen bir de yan projeleri vardı: De Facto. Bu grup, ATD-I’den Omar Rodrigez ve Cedric Bixler-Zavala‘nın yanısıra, klavyede Isaah Ikey Owens ve ses mühendisliğinde Jeremy Michael Ward‘dan (ATD-I’nin gitaristi olan Jim Ward’ın kuzeni oluyor, kardeşi değil) oluşan bir dub / reggie grubuydu. Grubun sona ermesinde Jeremy’nin aşırı dozdan ölümünün büyük etkisi oldu. Bu olaydan sonra, sürekli kafalar dumanlı gezen Omar ve Cedric de uyuşturucuyu tamamen bıraktılar.

At the Drive-In’i myspace sayfasından da dinleyebilirsiniz tabi ama, ben 2005’te piyasaya çıkan This Station is Non-Operational albümünü edinmenizi tavsiye ederim. Yalnız, yanında verilen DVD konusunda pek fazla beklentili olmayın. İki adet oynak resim (buddy icon), bir sürü duvar kağıdı ve grup diskografisi dışında bir şey yok malesef. Sağlam bir At the Drive-In hayranı tarafından yapılmış ve grubun 2001’de dağılmalarından sonra güncellenmemesine rağmen halen yerinde duran ve çok işe yarayan Rolodex Propaganda‘ya da kesin uğrayın.

At the Drive-In‘in, This Station is Non-Operational albümünde yer alan 18 adet şarkının sözlerini ve genel olarak vokal + şarkı sözleri ile ilgili yorumlarımı ise sağ barda bulunan başka bölümündeki sayfalarda bulabilirsiniz.

Son olarak, bu albümü bana dünyanın öbür ucundan göndererek At the Drive-In‘le tanışmama vesile olan abla ve enişte; Beyza Pınar ve Joseph’a sesleniyorum: Dahaoaoa… Dahaoaoa… (Joseph için: Moreeee…. Moreeee… ;))

Ve ATD-I’nin hangi şarkısı olduğunu bilmediğim bir klibini izleyelim de bitsin bu iş :P

Kulağınız açık olsun canım okuyucularım, esen ilen kalın!